W ramach cyklu
w niedzielę, 3. czerwca 2012 roku zapraszamy na wędrówkę pieszą
po Górach Orlickich.

Biała Orlica

Odkrywać będziemy tę okolicę...

I. vojenské mapování – josefské
1764-1768 a 1780-1783 (rektifikace), měřítko 1:28800
Čechy, mapový list č.98
Fragment: Trčkov

źródło: http://oldmaps.geolab.cz/map_viewer.pl?z_height=2000&lang=cs&z_width=2000&z_newwin=1&map_root=1vm&map_region=ce&map_list=c098

Jeśli ktoś woli mapę nowszą – proszę bardzo:

II. vojenské mapování – Františkovo
1836-1852, měřítko 1:28800
List O_6_XI Kunštát
Fragment: Trčkov

źródło: http://oldmaps.geolab.cz/map_viewer.pl?z_height=2000&lang=cs$&z_width=2000&z_newwin=1&map_root=2vm&map_region=ce&map_list=O_6_XI

Jeśli ktoś woli mapę jeszcze nowszą – proszę bardzo:

III. vojenské mapování
1877-1880, měřítko 1:75000
List 3857 Kunštát
Fragment: Trčkov

źródło: http://oldmaps.geolab.cz/map_viewer.pl?z_height=2000&lang=cs&z_width=2000&z_newwin=1&map_root=3vm&map_region=75&map_list=3857

Spotkamy się o godz. 11:00 na parkingu leśnym u zbiegu Dzikiej Orlicy i Czarnego Potoku na północnym krańcu Lasówki.

Parking Jest niestrzeżony i darmowy. Parking jest równocześnie placem rekreacyjnym z wiatą, stołami i miejscem na ognisko. Warto ustawić samochody z dala od miejsca ogniskowego.	Parking leśny z miejscem na ognisko
Parking leśny znajduje się przy dużym moście nad Dziką Orlicą: jadący od strony Zeleńca powinni skręcić w prawo tuż przed mostem – w tym miejscu →
	jadący od strony Lasówki powinni skręcić na parking w lewo tuż za mostem – w tym miejscu ←

TRASA

Lasówka – Velká louka – Hraniční louka (Czynszówki) – Doupnatá (Zadní hora) – Cikánka (Hutnicza Łąka) – Velká Deštná – Maruša – Bedřichovka – Trčkov – Lasówka

Tu jest mapka okolicy z przybliżonym przebiegiem planowanej trasy (pomarańczowa dżdżowniczka w białe kwadraciki):

Mapa topograficzna: kontaminace.cenia.cz
základní mapa: © Český úřad zeměměřický a katastrální

Możliwe są pewne odstępstwa od powyższego planu tylko nieznacznie wydłużające trasę i urozmaicające ją.

Uwaga!
Śniegu być już nie powinno, ale jeśli gdzieś go znajdziemy spróbujmy nie zwracać nań uwagi.

Po drodze między innymi:

• granica państwa,
• torfowiska niskie,
• gdzie była huta szkła i co można tam dziś znaleźć,
• drogi twarde, miękkie, grząskie i brak dróg,
• drogi o nawierzchni zwięzłej i drogi pokryte luźnymi kamieniami,
• co może woda,
• widoki na różne strony świata, choć bez pomocy specjalnych wież,
• kosodrzewina,
• stromizny niezłe i nieźlejsze, wzdłuż stoku i w jego poprzek,
• wyciąg narciarski (wzdłuż),
• potoki (kilka) i rzeka (jedna) wzdłuż i w poprzek (techniki pokonywania dowolne),
• kaplica świętego Wacława,
• jak naturze przywraca się łąki wyrwane jej kiedyś na potrzeby 'nowoczesnego' rolnictwa,
• łąki w miejscu wsi Trčkov,
• z flory być może ładne kwiatki i być może nie tylko one,
• z fauny zapewne głównie ptaki, ale może i coś jeszcze.

Wycieczkę zakończymy w miejscu startu po południu tego samego dnia, raczej po godzinie 18:00
(dla przypomnienia: godzina 20:00 jest również po godzinie 18:00).

Przysłowie na temat godziny 20:00...
Je-li večer silná rosa, zrána zpívá dobře kosa.

Ogniska tym razem nie ma w planie (na trasie brak odpowiedniego miejsca i okropnie sucho w lesie), ale po zakończeniu wędrówki (na mecie) chętni mogą je sobie zorganizować.
Inne popasy w planie są.

Poniżej przygarść zdjęć z trasy:

Dwunasty kilometr Drogi Sudeckiej z hakiem ↓	↓ Czynszówki czyli Hraniční louka
Czynszówki czyli Hraniční louka ↑	↑ Tu dokarmia się zwierzynę...

Cikánka - skarby szklarskie ↓	↓ Widok z Wielkiej Góry Deszczowej na Lasówkę
Widok na Lasówkę z bezimiennej (?) skały ↑	↑ Sv. Václave nedej zahynouti nám ni budoucím

Trčkov zimą ↓	↓ Trčkov dawniej. Czerwone = stracone
Żonkile ↑	↑ Żonkile

To miejsce musi czymś kusić tubylców... ↓	↓ ... już wiadomo czym: lizawką
Wokół lasy, lasy i lasy (widok z Doupnatej) ↑	↑ Cyganka czyli wędrowna huta

Makieta dawnej huty wykonana po przebadaniu jej śladów przez archeologów (Muzeum w Desztnem) ↓	↓ Fanty znalezione w miejscu danwej huty na Hutniczej Łące (Muzeum w Desztnem)
Skarby szklarskie (Muzeum w Desztnem) ↑	↑ Skarby szklarskie do znalezienia w lesie

Dygresja...

Tu można obejrzeć krótki ale ciekawy filmik z cyklu 'Toulavá kamera' na temat dawnego (i obecnego) szklarstwa w Desztnem i na Cygance.

Dla zachęty kilka obrazków z filmu:




Ścieżka dydaktyczna 'S Kačenkou po stopách sklářů' ('Z Kasią śladami szklarzy') promuje tę część Gór Orlickich i za jej pokonanie można nawet otrzymać parę pamiątkowych 'medali'. Medale są oczywiście szklane.
Szczegóły w punktach informacji turystycznej w Kunsztacie i Desztnem (czynne niestety nie codziennie).

Oto mapka 'ścieżki':


A tu jest ulotka na temat 'ścieżki'

Skarby szklarskie do znalezienia w lesie ↓	↓ Paśnik jednobalotowy
Tu mogą przydać się specjalistyczne narzędzia archeologiczne: kilof, szpadel, rękawice, miotełka. Na szczęście potok do przemywania okazów jest w pobliżu ↑	↑ Velka Deštná (cała w kosodrzewinie) i widok na Masarykową Chatę

Wszedobylskie Karkonosze (te ostatnie) ↓	↓ Szczyt Wielkiej Góry Deszczowej
Szlak na południe ↑	↑ Zadaszone źródełko

Maruša - skała 1. ↓	↓ Maruša - skała 1.
Maruša - skała 2. ↑	↑ Maruša - skała 3.

Kolejny obiekt do zdobycia ↓	↓ Przecudnej urody łączka popasowa
Kosówka wypełnia nawet wąskie pasy w świerczynach ↑	↑ Pod górkę też będziemy się wspinać...

...i to nawet asfaltem... ↓	↓ Uważać trzeba na różne przeszkody: tu wyciąg narciarski
Stawy sztucznie przywrócone naturze ↑	↑ Widokowa skała

Ślady świetności szklarskiej (i szlifierskiej) ↓	↓ Tu już zaczyna się Trčkov
Ciekawe po co te stojaki... ↑	↑ Storczyk, ciemiężyca i wełnianka

Na łące dominuje starzec nadpotokowy ↓	↓ Oczko dla traszek w kwietnym raju
Storczyk (palczyk) szerokolistny (majowy) ↑	↑ Storczyk i ciemiężyca

Ciekawe co z tego wyrośnie Nejkrásnější loukou je louka červnová. ↓	↓ Biała Orlica (leśna)
Biała Orlica (łąkowa) ↑	↑ Ujście białej do burej

Przeprawa dla tych, co nie lubią brodów ↓	↓ Przeprawa dla tych, co lubią brody
Ta roślinka też rośnie w górach i jest ponoć bardzo zdrowa ↑	↑ Ruinka zaadaptowana na letnisko

Dzika Orlica jeszcze przed rozpoczęciem kariery granicznej: niby bura a trochę zielona...

Zdjęcia pochodzą z lat 1999-2012
(z różnych pór roku więc mogą być nieaktualne).

Uwaga!
Przed wycieczką koniecznie przeczytaj jeszcze to!

Krótko o wycieczce:

Nazwa: Biała Orlica,
długość: ok. 18,5 km,
najwyższy punkt: 1115 m (Velká Deštná),
najniższy punkt: 705 m (ujście Białej Orlicy do Dzikiej Orlicy),
podejścia: ok. 560 m, zejść tyle samo (start = meta),
szata roślinna: już bujna i urozmaicająca wędrowanie, może stawiać opór,
chaszczowanie: sporo – trasa wiedzie co prawda dróżkami, ścieżkami, i drogami, ale nie tylko: będziemy deptać też po łąkach i po najzwyklejszych bezdrożach,
pora roku i pogoda: wycieczka odbędzie się bez względu na nie; przewidywana wiosna,
wskazane posiadanie prowiantu (w tym zapasu napojów) i dobrego humoru oraz odpowiedniego i wygodnego ubioru, zwłaszcza porządnych butów, czapek i rękawiczek (będziemy wspinać się na znaczną wysokość, gdzie może być po prostu zimno i wietrznie), mogą przydać się parasole, przy przekraczaniu potoków mogą przydać się klapki lub sandały rzeczne (ale dozwolone są również przeskoki).
Nazwa Wielkiej Góry Deszczowej zobowiązuje, ale nie należy bać się jej nadmiernie.
Prawie cała trasa wycieczki wiedzie po terytorium Republiki Czeskiej, więc dokumenty graniczne (paszporty lub dowody osobiste) są niezbędne.

Skąd nazwa wycieczki?

Tu mamy szczegół mapy wyjaśniający to zagadnienie:

Schmettau: mapa Śląska z roku 1781 – fragment z zaznaczonym potokiem 'Weiss Erlitz'

Eva Semotanová, Ondřej Felcman: Kladsko. Proměny středoevropského regionu. Historický atlas,
Univerzita Hradec Králové a Historický ústav AV ČR 2005.

Weiss Erlitz czyli Bílá Orlice to przecież Biała Orlica.
W przeciwieństwie do Dzikiej Orlicy nie ma ona stale burej wody i stąd właśnie taka jej nazwa.
Na miejscu sprawdzimy jak to jest z tą barwą wody.

Pomysł na nazwę wziął się stąd:

bopta (Bohumil Ptáček): K pramenům Bílé Orlice
[w:] Zpravodaj města Týniště nad Orlicí duben (4) 2011 (784 KB)
[http://www.tyniste.cz/files/1325665188-1302759283-zpravodaj-duben2011.pdf].

a także stąd:
Vilém Kratochvíl: Za Trčkovskými potoky
[w:] Panorama z přírody, historie a současnosti Orlických hor a podhůří 19 (2011).

To nie jest Biała Orlica, ale ją także możemy spotkać po drodze:

Żmija zygzakowata na Wielkiej Górze Deszczowej

DP

Wielka Deszczowa (Velká Deštná) ma swoją nazwę nie od parady...

Oto mapka intensywności opadów, które spowodowały katastrofalną powódź w zlewniach kilku podorlickich rzek (Bělá, Dědina, Bystra, Bystrzyca Dusznicka, Dzika Orlica) w lipcu roku 1998:

W stacji pomiarowej Deštné v Orlických horách zmierzono wtedy opad 204 mm w ciągu 12 godzin.
Tyle wody spada w tym rejonie zazwyczaj przez tydzień (w porze deszczowej).

Povodí Labe
Katastrofální povoden v podhůří Orlických hor w roce 1998 (5571 KB)
10 let po povodni

A tak Wielką Górę Deszczową porasta kosodrzewina:

PS (pod spodem)
1. Zalecane jest napawanie się mijanymi śladami przeszłości (trasa penetruje rejon rzeczy dawnych).
2. Dno rzeki jest nierówne, śliskie i może być bogate w śmieci, więc naprawdę warto brodzić w butach (oczywiście o ile ktoś nie ma wprawy w brodzeniu boso).
3. Dodatkowe wyposażenie przydatne przy poszukiwaniu skarbów szklarskich: kilof, szpadel, rękawice (szkło potrafi być bardzo ostre).
4. W najbliższych dniach ta zapowiedź zostanie uzupełniona / To jest już kompletna zapowiedź^*.

^* niepotrzebne skreślić

Powrót na główną polanę

22. i 23. maja 2012