Z cyklu
— Stoliwo (11. listopada 2013)
![]() |
TRASA |
Piekielna Dolina – Odpoczynek Heleny – Orle Skały – Piaskowiec – prawie Szczytnik – staw – Borek – Lipnik – Bukówka – dawny rezerwat modrzewi – Piekielna Góra – Garncarz – kamieniołom – Piekielna Dolina |
Słupki B-V.A. koło Polanicy
Na trasie spotkaliśmy ich kilkanaście, ale to nie były wszystkie.
Skąd wzięły się te piaskowcowe słupki w rejonie Piekielnej Góry nad Polanicą
i co oznacza tajmniczy napis 'B-V.A' wykuty na każdym z nich?
Stan obecny
Oto trochę przykładów ilustrujących stan słupków w roku 2013:
Z daleka niepozorny... ↓
![]() |
↓ Z bliska tajemniczy...
![]() |
![]() U góry zaokrąglony z głęboko wykutym krzyżem maltańskim ↑ |
![]() ↑ Czasem trochę schowany |
Czasem śmiało sterczący na widoku... ↓
![]() |
↓ Czasem śmiało sterczący na widoku – nawet przejeżdżających...
![]() |
![]() Nie zawsze cały... ↑ |
![]() ↑ Nie zawsze na swoim miejscu (ten został 'przesadzony' przez jakiegoś miłośnika) |
Czasem pod okapem świerkowym ↓
![]() |
↓ Nie zawsze na swoim miejscu (ten został 'przesadzony' przez jakiegoś miłośnika)
![]() |
![]() Czasem z dala od ścieżki ↑ |
![]() ↑ (tu wyraźny napis) |
Czasem tuż przy ścieżce... ↓
![]() |
↓ (tu również wyraźny napis)
![]() |
![]() Czasem wyszczerbiony... ↑ |
![]() ↑ Czasem wyszczerbiony (widok z innej strony)... |
Czasem przechylony ↓
![]() |
↓ Czasem przechylony lecz nadal czytelny
![]() |
![]() Czasem przy drodze ↑ |
![]() ↑ Czasem przy drodze |
Skąd się wzięły?
Burzliwy rozwój polanickiego uzdrowiska rozpoczął się w roku 1904, gdy powstała spółka uzdrowiskowa ('Badeverwaltung Altheide GmbH' co można spolszcyć jako 'Zarząd Uzdrowiska Polanica sp. z o.o.'). W roku 1906 spółka ta dokupiła pewne grunty i zaczęła zagospodarowywać je z myślą o kuracjuszach – powstawały alejki spacerowe i altany widokowe. Dla zapobieżenia roszczeniom dawnych właścicieli nowa granica została oznaczona słupkami wyraźnie wskazującymi na nowego właściciela.
Jest o tym napisane nawet na jednej z tablic informacyjnych
przy współczesnym punkcie widokowym
– na tej, która opisuje trasę MTB 'Piekielna Pętla':
A dokładnie w jej lewym górnym rogu:
Niestety obecnie tablica ta jest już popisana przez wandali i nie wygląda tak ładnie jak na powyższym zdjęciu.
Na poniższej mapie widać jak zawiły przebieg miała nowa granica
(czerwona wstążka = 'Umgrenzung des Badebesitzes'):
Altheide mit Umgebung nach 1906 (1907?), Verlag Globus.
Altheide mit Umgebung nach 1906 (1907?), Verlag Globus.
Reprodukcja mapy dołączona do książki:
Georg Wenzel i Henryk Grzybowski:
Polanica Zdrój wczoraj i dziś. Tom I. Księga pamiątkowa 1347-1946.
Wydawca: Towarzystwo Miłośników Polanicy, 2006.
Każdy słupek posiada napis 'B-V.A.' po wewnętrznej stronie granicy posiadłości dawnej spółki uzdrowiskowej.
Niestety nie każdy zachował się w całości i nie każdy stoi w swoim pierwotnym miejscu,
co wynika między innymi z prowadzonych w międzyczasie prac drogowych.
Mimo wszystko ich liczba może budzić podziw – niektóre są oddalone od siebie
o kilkadziesiąt metrów...
Co oznacza tajemniczy skrót 'B-V.A.'?
![]() Na stronie 18. przewodnika z roku 1910 po Altheide i okolicy (a właściwie po całej Ziemi Kłodzkiej) jest wzmianka o powstaniu w roku 1904 spółki uzdrowiskowej pod nazwą 'Badeverwaltung Altheide G.m.b.H.'. 'Badeverwaltung Altheide' można zapisać jako 'Bade-Verwaltung Altheide' a w skrócie jako 'B-V.A.'. |
Wilhelm von Patschovsky:
Führer durch Bad Altheide (Grafschaft Glatz) und Umgebung Verlag von Georg Brieger, Schweidnitz, około 1910. Cały przewodnik można przeczytać w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej: http://www.sbc.org.pl/dlibra/plain-content?id=10075. |
![]() Odcisk pieczątki 'Badeverwaltung Altheide G.m.b.H.' na planie uzdrowiska. 'Badeverwaltung Altheide' można zapisać jako 'Bade-Verwaltung Altheide' a w skrócie jako 'B-V.A.'. |
Skan planu uzdrowiska nadesłał Henryk Grzybowski. |
![]() Uwaga: spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (GmbH) została przekształcona w roku 1922 w spółkę akcyjną (AG) o nowej nazwie: 'Altheide Aktiengesellschaft für Kur- und Badebetrieb'. Słupki jednak pozostały podpisane 'po staremu'. |
Tu widać fragment statutu spółki, który nadesłał Henryk Grzybowski. |
inspiracja: Michau, zebrał: JZ, pomoc: Henryk Grzybowski oraz Georg Wenzel (schönen Dank!).
15-16. listopada 2013, 11. czerwca 2017 (poprawa literówek)
Powrót na główną polanę
Powrót do relacji z wycieczki 'Stoliwo'